Vay được tiền liền bán nhà
Theo trình bày của bà T. (ngụ tỉnh Tây Ninh) tại tòa, do quen biết, vào tháng 5/2021, bà đã cho bà Q. vay số tiền 500 triệu đồng để giải quyết việc mua đất. Việc vay tiền được thực hiện qua hai lần chuyển khoản, với thỏa thuận miệng về lãi suất 3%/tháng và cam kết sẽ hoàn trả trong vòng một tuần.
Tuy nhiên, đến hạn, bà Q. không thực hiện nghĩa vụ trả nợ. Đáng chú ý, chỉ vài ngày sau khi nhận tiền vay, vợ chồng bà Q. đã ký hợp đồng chuyển nhượng căn nhà duy nhất của mình tại tỉnh Tây Ninh cho bà Th. với giá ghi trên hợp đồng là 4 tỷ đồng.
Bà T. cho rằng đây là hành vi tẩu tán tài sản nhằm né tránh nghĩa vụ trả nợ của bà Q. Sau khi nhận chuyển nhượng, bà Th. tiếp tục bán lại căn nhà trên cho ông P. Giá trị thực tế được xác định khoảng 3 tỷ đồng, nhưng giá ghi trong hợp đồng công chứng chỉ 250 triệu đồng, được cho là nhằm giảm nghĩa vụ thuế.
Trong quá trình giải quyết vụ án, bà Q. thừa nhận có vay tiền của bà T. và đồng ý cùng chồng chịu trách nhiệm trả nợ theo mức lãi 1%/tháng trên cơ sở tự nguyện tại tòa. Tuy nhiên, bà không đồng ý việc tuyên hợp đồng chuyển nhượng căn nhà vô hiệu, cho rằng giao dịch mua bán với bà Th. đã được thỏa thuận và đặt cọc từ trước thời điểm vay tiền.
Về phía bà Th. và ông P., các bên đều khẳng định các hợp đồng mua bán nhà đã được công chứng theo quy định, đã giao nhận đủ tiền và tài sản, do đó không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của bà T.
Hợp đồng bán nhà hợp pháp, nợ vẫn phải trả
Tại phiên tòa sơ thẩm, Hội đồng xét xử TAND huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh (nay là TAND khu vực 10 – Tây Ninh) nhận định các giao dịch chuyển nhượng căn nhà có dấu hiệu tẩu tán tài sản, ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của chủ nợ.
Từ đó, Tòa sơ thẩm tuyên buộc vợ chồng bà Q. trả cho bà T. tổng số tiền hơn 607 triệu đồng, bao gồm 500 triệu đồng tiền gốc và hơn 107 triệu đồng tiền lãi.
Đồng thời, Tòa án tuyên vô hiệu hai hợp đồng chuyển nhượng nhà, đất, gồm hợp đồng giữa vợ chồng bà Q. với bà Th. ký vào tháng 5/2021 và hợp đồng giữa bà Th. với ông P. ký vào tháng 7/2021.
Không đồng ý với phán quyết trên, bà Th. và ông P. cùng kháng cáo.
Tại phiên tòa phúc thẩm, Hội đồng xét xử TAND tỉnh Tây Ninh nhận định việc chuyển nhượng giữa vợ chồng bà Q. và bà Th. đã được thỏa thuận từ trước thời điểm phát sinh khoản vay, có đặt cọc, thanh toán thực tế và nhằm mục đích xử lý nghĩa vụ với ngân hàng. Do đó, không đủ căn cứ xác định đây là hành vi tẩu tán tài sản.
Đối với giao dịch tiếp theo giữa bà Th. và ông P., Tòa cũng xác định hợp đồng được ký kết hợp pháp, tài sản không có tranh chấp tại thời điểm chuyển nhượng, các bên đã hoàn tất nghĩa vụ. Tòa cho rằng, trong vụ án này, việc ghi giá thấp hơn thực tế chưa đủ căn cứ để tuyên hợp đồng vô hiệu.
Từ đó, Tòa phúc thẩm quyết định chấp nhận kháng cáo của bà Th. và ông P.; sửa bản án sơ thẩm theo hướng công nhận hiệu lực của cả hai hợp đồng chuyển nhượng nhà, đất.
Dù vậy, nghĩa vụ trả nợ vẫn được giữ nguyên. Cụ thể, vợ chồng bà Q. phải thanh toán hơn 607 triệu đồng cho bà T., bao gồm cả gốc và lãi.
(Tham khảo Bản án số 192/2023/DS-PT ngày 8/6/2023 của TAND tỉnh Tây Ninh)