Theo phản ánh của công dân, ngày 3/4/1990, gia đình đã nhận chuyển nhượng nhà đất thông qua giấy viết tay (giấy giao kèo). Hai bên đã thanh toán đầy đủ, bên mua nhận bàn giao nhà và chuyển vào sinh sống ổn định, không phát sinh tranh chấp từ đó đến nay.
Gia đình cho biết đã đăng ký hộ khẩu thường trú tại địa chỉ này từ năm 1990.
Tuy nhiên, sau khi bán nhà khoảng 20 ngày, vào ngày 23/4/1990, bên bán đã làm thủ tục với Sở Xây dựng (cũ) để xin cấp giấy tờ nhà ở theo quy định thời điểm đó. Trong đó có nội dung chủ cũ “ủy quyền” cho bên mua quản lý, trông coi nhà đất nhằm hợp thức hóa điều kiện xuất cảnh ra nước ngoài.
Điều đáng nói, theo phản ánh của công dân, văn bản nói trên hoàn toàn không có chữ ký của người nhận ủy quyền.
Sau khi xuất cảnh, chủ cũ đã mất liên lạc nhiều năm nay.
Năm 2014, gia đình làm thủ tục xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) nhưng Phòng Tài nguyên và Môi trường từ chối giải quyết do “lo ngại tranh chấp vì có nội dung ủy quyền trong giấy chứng nhận nhà đất cấp ngày 23/4/1990”.
Theo công dân, đây chỉ là lời khai đơn phương từ phía chủ cũ mà không có chữ ký của người mua, là hành vi khai báo không trung thực nhằm che giấu giao dịch mua bán thực tế.
Từ đó, công dân đặt câu hỏi liệu cơ quan đăng ký đất đai có được phép từ chối cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với lý do hồ sơ có nội dung “ủy quyền”, trong khi văn bản này không thể hiện chữ ký của bên nhận ủy quyền hay không.
Đồng thời, công dân cũng đề nghị làm rõ trường hợp trên có được áp dụng thủ tục niêm yết công khai 30 ngày tại địa phương để xác nhận không có tranh chấp, qua đó xem xét cấp giấy chứng nhận theo diện mua bán nhà đất bằng giấy viết tay, không còn liên lạc với chủ cũ theo Điều 82 Nghị định 101/2024 hay không.
Trả lời nội dung phản ánh, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết do vụ việc thuộc thẩm quyền địa phương và cần đối chiếu hồ sơ cụ thể, Bộ cho biết chưa có đủ cơ sở để kết luận đối với trường hợp này.
Tuy nhiên, Bộ nêu ra một số nguyên tắc.
Theo khoản 2 Điều 19 Nghị định 101/2024 của Chính phủ, cơ quan tiếp nhận hồ sơ có quyền không tiếp nhận hoặc dừng giải quyết thủ tục đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất và trả hồ sơ cho người yêu cầu đăng ký, trừ trường hợp đăng ký đất đai lần đầu mà không cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ đỏ) trong 9 trường hợp.
Các trường hợp này bao gồm: hồ sơ không đầy đủ hoặc thiếu thống nhất thông tin; có văn bản của cơ quan thi hành án yêu cầu dừng; tài sản bị kê biên; có tranh chấp đã được UBND hoặc tòa án thụ lý; có yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời; tài sản đang thế chấp nhưng chưa được bên nhận thế chấp đồng ý chuyển nhượng…
Cơ quan này cũng cho biết, nếu đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận thì quy trình thực hiện sẽ bao gồm bước niêm yết công khai thông tin tại UBND cấp xã và khu dân cư nơi có đất.
Theo quy định tại Phụ lục I ban hành kèm Nghị định 151/2025/NĐ-CP, thời gian niêm yết công khai là 15 ngày nhằm tiếp nhận, xem xét và xử lý các ý kiến phản ánh (nếu có).
Riêng đối với vấn đề “đất ủy quyền” trong trường hợp văn bản ủy quyền thiếu chữ ký của người nhận ủy quyền, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị công dân liên hệ Bộ Tư pháp để được hướng dẫn, giải đáp theo thẩm quyền.
|
Khoản 2 Điều 19 Nghị định số 101/2024 quy định, cơ quan tiếp nhận hoặc cơ quan giải quyết thủ tục có quyền không tiếp nhận hồ sơ, hoặc dừng giải quyết thủ tục đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất và trả lại hồ sơ cho người yêu cầu, trừ trường hợp đăng ký đất đai lần đầu, trong 9 trường hợp cụ thể. Các trường hợp này gồm: hồ sơ không thuộc thẩm quyền tiếp nhận; hồ sơ không đầy đủ thành phần; thông tin giữa các giấy tờ không thống nhất; hoặc người kê khai chưa cung cấp đầy đủ thông tin theo quy định. Cơ quan chức năng cũng được dừng giải quyết khi nhận được văn bản của cơ quan thi hành án dân sự, cơ quan tiến hành tố tụng yêu cầu tạm dừng đăng ký, cấp giấy chứng nhận; hoặc có thông báo kê biên tài sản để thi hành án. Ngoài ra, việc tiếp nhận hồ sơ cũng có thể bị dừng nếu đã có văn bản của UBND có thẩm quyền, Tòa án nhân dân, hoặc Trọng tài Thương mại Việt Nam xác nhận đã thụ lý tranh chấp liên quan đến đất đai, tài sản gắn liền với đất, hoặc có yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời. Cơ quan đăng ký đất đai cũng có quyền từ chối giải quyết hồ sơ trong trường hợp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất đang được thế chấp, nhưng việc chuyển nhượng, tặng cho không có văn bản đồng ý của bên nhận thế chấp theo quy định pháp luật. |
Mua hơn 5.000m2 đất nông nghiệp bằng giấy viết tay từ năm 1999, giữ cả sổ đỏ của người bán và sử dụng ổn định suốt nhiều năm, công dân băn khoăn liệu nay có thể sang tên để tặng cho con hay không. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã đưa ra hướng dẫn.
Theo Luật Đất đai 2024, trường hợp người dân làm mất giấy tờ về quyền sử dụng đất, trong khi cơ quan nhà nước cũng không còn lưu hồ sơ vẫn có cơ sở được xem xét cấp sổ đỏ trong một số trường hợp.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã trả lời vướng mắc của người dân khi hồ sơ đất đai bị từ chối với lý do sổ đỏ cấp đổi sau ngày 1/7/2004 không thuộc trường hợp được xác định lại diện tích đất ở.