Bỗng dưng bị ghi nợ tiền sử dụng đất, không thể xuất cảnh
Dự án xây dựng Đại học Quốc gia (ĐHQG) TPHCM là dự án được quy hoạch trên diện tích khoảng 644ha, thuộc địa bàn TPHCM và tỉnh Bình Dương cũ (nay thuộc TPHCM sau sáp nhập). Dự án hướng đến xây dựng một đô thị đại học hiện đại, tập trung vào công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo.
Tuy nhiên, sau gần 30 năm triển khai, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và bố trí tái định cư vẫn còn nhiều vướng mắc.
Thuộc diện bị giải tỏa để nhường đất thực hiện dự án, nhiều hộ dân tại phường Đông Hòa, TP Dĩ An, tỉnh Bình Dương cũ (nay là phường Đông Hòa, TPHCM) cho biết đang chuẩn bị bàn giao mặt bằng. Tuy nhiên, sau khi nhận nền đất tái định cư, họ bỗng dưng bị ghi nhận nợ tiền sử dụng đất từ hàng trăm triệu đến cả tỷ đồng.
Phản ánh đến Báo VietNamNet, bà N.T.Y. (ngụ phường Đông Hòa) cho biết gia đình có 421m2 đất bị giải tỏa để thực hiện dự án xây dựng ĐHQG TPHCM. Ngày 18/6 vừa qua, bà nhận được giấy mời của UBND phường đến nhận tiền bồi thường.
Bà Y. cho hay, ngoài tiền bồi thường, gia đình còn được bố trí nền đất tái định cư tại khu phố Châu Thới, Khu tái định cư ĐHQG TPHCM, phường Đông Hòa. Sau khi được bố trí nền tái định cư và cấp giấy chứng nhận, bà bất ngờ khi biết mình bị ghi nợ tiền sử dụng đất 2,2 tỷ đồng.
Theo bà Y., việc ghi nhận tiền sử dụng đất đối với nền tái định cư này trái với quyết định của UBND tỉnh Bình Dương cũ, bởi văn bản đã xác định trách nhiệm nộp các khoản tiền sử dụng đất phát sinh khi cấp giấy chứng nhận cho các hộ tái định cư thuộc về chủ đầu tư dự án.
“Khoản nợ đã ảnh hưởng đến quyền chuyển nhượng, thế chấp và các giao dịch đất đai khác của tôi. Đề nghị cơ quan chức năng có biện pháp xử lý dứt điểm, xóa nợ cho người dân hoặc xác định đúng chủ thể phải thực hiện nghĩa vụ này”, bà Y. bức xúc.
Tương tự, bà L.T.K.O. (ngụ phường Đông Hòa) cũng thuộc diện bị giải tỏa trắng để thực hiện dự án ĐHQG TPHCM. Bà được bố trí nền tái định cư rộng 100m2 tại Khu tái định cư ĐHQG TPHCM và đã được cấp giấy chứng nhận.
Đầu năm 2026, khi biết một người thân không thể thực hiện giao dịch đất đai ở nơi khác do bị ghi nhận nợ tiền sử dụng đất tái định cư, bà O. kiểm tra thì phát hiện mình cũng bị ghi nợ tiền sử dụng đất gần 700 triệu đồng liên quan đến nền tái định cư tại Khu tái định cư ĐHQG TPHCM.
Bà O. đã gửi đơn đề nghị UBND phường Đông Hòa và cơ quan thuế giải quyết. Trả lời bà, UBND phường Đông Hòa cho biết ĐHQG TPHCM chưa bố trí kinh phí để địa phương thực hiện việc nộp thay.
Đến cuối tháng 5/2026, khi ra sân bay để đi du lịch nước ngoài, bà O. bị lực lượng chức năng thông báo thuộc diện tạm hoãn xuất cảnh do còn nợ tiền sử dụng đất.
Theo bà O., trong các buổi làm việc với UBND phường Đông Hòa, địa phương cho hay có khoảng 700 hộ dân nhận nền tại Khu tái định cư ĐHQG TPHCM đang bị ghi nhận khoản nợ này.
Tiền sử dụng đất tái định cư: Trách nhiệm thuộc về ai?
Để làm rõ phản ánh của các hộ dân, PV đã liên hệ với lãnh đạo UBND phường Đông Hòa.
Ông Võ Trọng Tài, Chủ tịch UBND phường Đông Hòa, cho biết Khu tái định cư ĐHQG TPHCM tại khu phố Châu Thới có tổng diện tích 33,36ha, quy mô 1.042 nền. UBND phường Đông Hòa là chủ đầu tư dự án xây dựng khu tái định cư này, còn ĐHQG TPHCM là cơ quan quyết định đầu tư.
Theo ông Tài, Quyết định số 87/2006 của UBND tỉnh Bình Dương (cũ) quy định chủ đầu tư có trách nhiệm lập hồ sơ, nộp các khoản phí, lệ phí và tiền sử dụng đất để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân.
Đối với khu tái định cư ĐHQG TPHCM, dù UBND phường Đông Hòa là chủ đầu tư, nguồn vốn thực hiện được bố trí từ dự án của ĐHQG TPHCM. Tuy nhiên, đến nay ĐHQG TPHCM chưa bố trí khoản kinh phí này nên UBND phường chưa thể thực hiện nghĩa vụ nộp thay tiền sử dụng đất cho các hộ dân.
Lãnh đạo UBND phường Đông Hòa cho biết thêm, ĐHQG TPHCM đang lập thủ tục điều chỉnh tổng mức đầu tư dự án để bổ sung chi phí nộp tiền sử dụng đất và các khoản phí liên quan, đồng thời chờ nguồn vốn đầu tư công giai đoạn 2026-2030 được phân bổ để triển khai.
“Tại Báo cáo số 626/BC-UBND ngày 30/6/2026, UBND phường đã kiến nghị TPHCM làm việc với cơ quan thuế nhằm hỗ trợ, tháo gỡ việc ghi nhận nợ tiền sử dụng đất trên hệ thống đối với các hộ dân”, ông Tài thông tin.
Trong khi đó, phản hồi Báo VietNamNet, ĐHQG TPHCM không trả lời trực tiếp việc đã hay chưa thực hiện trách nhiệm nộp thay tiền sử dụng đất cho các hộ dân theo quy định, cũng chưa xác định cụ thể đơn vị nào có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ này.
Thay vào đó, ĐHQG TPHCM cho biết đang phối hợp với chính quyền địa phương và các cơ quan liên quan để rà soát hồ sơ, làm rõ căn cứ pháp lý. Nhà trường cũng khẳng định việc xử lý phụ thuộc vào kết quả rà soát, nguồn kinh phí và thẩm quyền của các cơ quan liên quan.
Dù nội khu đã hoàn thiện và vận hành nhiều năm, cửa ngõ dẫn vào khu đô thị Đại học Quốc gia TPHCM vẫn bế tắc vì vướng giải phóng mặt bằng.
PGS Vũ Hải Quân, Giám đốc ĐHQG TPHCM dặn dò học sinh trong lễ khai giảng năm học mới 2024-2025 rằng, các em cần bớt 3 thứ: Bớt đố kỵ, bớt tự mãn và bớt sử dụng điện thoại.
Hàng chục nắp cống thoát nước không nắp, hư hỏng tiền ẩn nhiều nguy hiểm cho người dân trên các tuyến đường thuộc khu đô thị Đại học Quốc gia TPHCM.