Nhiều trường hợp nhà ở nhiều tầng có nhiều hộ ở đã được Nhà nước bán phần lớn diện tích cho người dân từ 2001, nhưng phần diện tích còn lại nay đã hư hỏng, tháo dỡ, không còn hiện trạng đang rơi vào cảnh “mắc kẹt” do thiếu cơ chế để giải quyết.
Bộ Xây dựng vừa có văn bản trả lời công dân trên Hệ thống thông tin tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị về văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến các quy định của pháp luật về nhà ở.
Theo phản ánh, Nghị định 95/2024 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Nhà ở đã có cơ chế xử lý đối với trường hợp nhà ở nhiều tầng có nhiều hộ ở nhưng không phải là nhà chung cư.
Cụ thể, điểm g khoản 2 Điều 71 Nghị định 95/2024 quy định: Trường hợp Nhà nước đã bán một phần diện tích nhà ở cho người mua, phần diện tích còn lại đang để trống nhưng bị hư hỏng và Nhà nước không còn nhu cầu sử dụng, nếu cá nhân, hộ gia đình đã mua một phần diện tích nhà ở này có nhu cầu mua phần diện tích còn lại thì UBND cấp tỉnh thực hiện bán theo giá thị trường cho cá nhân, hộ gia đình đó.
Tuy nhiên, thực tế phát sinh tình huống Nhà nước đã bán hầu hết diện tích nhà ở cho người dân từ những năm 2001 theo Nghị định 61/CP, chỉ còn lại một phần diện tích. Sau nhiều năm, phần diện tích này bị hư hỏng, thậm chí đã được tháo dỡ và không còn hiện trạng.
Theo phản ánh của công dân, do hiện trạng như trên nên không đủ điều kiện để các sở, ngành đưa vào giải quyết theo điểm g khoản 2 Điều 71 Nghị định 95/2024.
Công dân cho rằng, do thiếu cơ chế xử lý, các cơ quan chức năng phải mất nhiều thời gian trao đổi, xin ý kiến qua lại nhưng vẫn chưa thể đưa ra quyết định giải quyết cho người đã mua hầu hết các phần diện tích nhà ở, chỉ còn một phần diện tích không còn hiện trạng như nêu trên. Do đó, phần nhà đất đã mua cũng không thể đưa vào sử dụng hay xây dựng, gây lãng phí cho Nhà nước và ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân.
Công dân dẫn trường hợp tương tự tại TPHCM đã được Sở Xây dựng trả lời người dân rằng cơ quan này “sẽ cập nhật hồ sơ, khi sửa đổi bổ sung quy định của pháp luật về nhà ở”.
Từ thực tế trên, công dân kiến nghị bổ sung điểm g khoản 2 Điều 71 Nghị định 95/2024 theo hướng trường hợp nhà ở nhiều tầng có nhiều hộ ở không phải là nhà chung cư mà Nhà nước đã bán một phần diện tích nhà ở cho người mua, phần diện tích nhà ở còn lại đang để trống nhưng bị hư hỏng hoặc đã hư hỏng, tháo dỡ, không còn hiện trạng và Nhà nước không còn nhu cầu sử dụng, nếu cá nhân, hộ gia đình đã mua một phần diện tích của nhà ở này có nhu cầu mua phần diện tích còn lại thì UBND cấp tỉnh thực hiện bán theo giá thị trường cho cá nhân, hộ gia đình đó.
Bộ Xây dựng: Sẽ tổng hợp để báo cáo Chính phủ
Trước kiến nghị này, Bộ Xây dựng cho biết hiện đang xây dựng dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) để trình Chính phủ và Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp tháng 10/2026.
Do đó, đối với kiến nghị sửa đổi Nghị định 95/2024, Bộ Xây dựng cho biết sẽ tổng hợp, báo cáo Chính phủ xem xét, quyết định theo thẩm quyền trong quá trình nghiên cứu, xây dựng dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Nhà ở (sửa đổi), sau khi Luật được Quốc hội thông qua.
Sau 5 năm thuê mua nhà ở xã hội, chuẩn bị đóng nốt số tiền còn lại để sở hữu căn nhà thì thu nhập hiện tại đã vượt mức quy định. Người dân lo ngại có thể mất quyền mua chính căn nhà đã đóng trước 50% giá trị và sinh sống suốt 5 năm qua.
Một thửa đất được cấp sổ đỏ năm 2006, sau đó gia đình hiến một phần đất làm đường giao thông nông thôn khiến diện tích bị chia thành hai phần. Khi muốn chuyển nhượng, người dân được yêu cầu đo đạc, cấp đổi sổ đỏ trước.
Đất nằm trong hành lang bảo vệ an toàn công trình vẫn có thể được cấp sổ đỏ nếu đáp ứng đủ điều kiện theo quy định và không thuộc trường hợp Nhà nước đã quyết định thu hồi đất.