Cho rằng bị áp giá đất trái luật khi chuyển sang đất ở, một phụ nữ ở TPHCM khởi kiện, yêu cầu bồi thường 1,6 tỷ đồng sau hơn 4 năm theo đuổi vụ việc. Cuối cùng, bà chỉ được bồi thường hơn 9,2 triệu đồng.
Chậm ban hành quyết định, tiền chuyển mục đích tăng hơn nửa tỷ đồng
Theo trình bày của bà Đ. (ngụ TPHCM), tháng 12/2019, bà nộp hồ sơ xin chuyển mục đích sử dụng thửa đất tại tỉnh Đồng Nai (nay là TP Đồng Nai) từ đất trồng cây lâu năm sang đất ở. Thời hạn dự kiến trả kết quả là ngày 3/1/2020.
Tuy nhiên, đến ngày 15/1/2020, UBND huyện Long Thành (nay là xã Long Thành) mới ban hành quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, áp dụng mức giá khiến số tiền bà phải nộp lên đến hơn 655,7 triệu đồng.
Bà Đ. cho rằng nếu quyết định được ban hành đúng thời hạn, bà sẽ được áp dụng mức giá theo bảng giá đất cũ, với số tiền chỉ khoảng 123 triệu đồng. Sau khi khiếu nại nhưng không được giải quyết thỏa đáng, bà Đ. khởi kiện.
Xét xử sơ thẩm, TAND tỉnh Đồng Nai chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Đ., buộc UBND huyện thực hiện nhiệm vụ công vụ liên quan đến quyền lợi của bà trong việc điều chỉnh giá đất chuyển mục đích sử dụng đất.
Phần bản án trên không bị kháng cáo, kháng nghị. Tuy nhiên, đối với yêu cầu bồi thường thiệt hại của bà Đ., tòa sơ thẩm bác yêu cầu.
Tại cấp phúc thẩm, TAND cấp cao tại TPHCM hủy phần quyết định bác yêu cầu bồi thường để xét xử lại theo thủ tục sơ thẩm.
Sau đó, bà Đ. yêu cầu UBND huyện Long Thành bồi thường các khoản chi phí phát sinh trong quá trình khiếu nại, khởi kiện, thu nhập bị mất và thiệt hại sức khỏe.
Yêu cầu bồi thường 1,6 tỷ, tòa chỉ chấp nhận 9,2 triệu đồng
Tại bản án sơ thẩm năm 2024, TAND tỉnh Đồng Nai chấp nhận một phần yêu cầu, buộc UBND huyện bồi thường cho bà Đ. 9,2 triệu đồng.
Không đồng ý với mức bồi thường trên, bà Đ. kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm. Sau đó, bà kháng cáo bổ sung, đề nghị hủy án sơ thẩm để xét xử lại hoặc buộc UBND huyện bồi thường đầy đủ thiệt hại trong 53 tháng theo đuổi vụ kiện, với tổng số tiền yêu cầu là 1,6 tỷ đồng.
Tại phiên phúc thẩm, Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại TPHCM nhận định, các bản án hành chính trước đó đã xác định quyết định ngày 15/1/2020 của UBND huyện Long Thành về việc áp giá chuyển mục đích sử dụng đất đối với thửa đất của bà Đ. không phù hợp với quy định pháp luật. Kết luận này đã có hiệu lực pháp luật, là căn cứ xác định trách nhiệm bồi thường của cơ quan nhà nước.
Về mức bồi thường, tòa xác định bà Đ. đã thực tế chi trả 9,2 triệu đồng để khiếu nại, liên hệ giải quyết vụ việc. Các khoản chi phí này có chứng từ chứng minh và có mối quan hệ nhân quả trực tiếp với hành vi hành chính trái pháp luật nên được chấp nhận bồi thường.
Tuy nhiên, tòa không chấp nhận yêu cầu bồi thường chi phí vé máy bay từ nước ngoài về Việt Nam, cho rằng khoản chi này không phát sinh từ quyết định hành chính bị kiện. Các khoản ăn uống, sinh hoạt cá nhân cũng không có mối quan hệ nhân quả với thiệt hại.
Yêu cầu bồi thường chi phí khám, chữa bệnh, thiệt hại sức khỏe và thu nhập bị mất do kinh doanh cũng không được chấp nhận vì không đủ căn cứ theo quy định pháp luật.
Từ các nhận định trên, tòa phúc thẩm giữ nguyên bản án sơ thẩm, không chấp nhận yêu cầu kháng cáo đòi bồi thường 1,6 tỷ đồng của bà Đ.
(Tham khảo Bản án số 582/2025/HC-PT ngày 23/12/2025 của Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại TPHCM)