Đà Nẵng bứt phá hạ tầng để trở thành siêu đô thị thương mại tự do, công nghệ cao

TP Đà Nẵng đang bước vào chu kỳ chuyển dịch hạ tầng quy mô lớn nhằm hiện thực hóa Quy hoạch thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050 theo Quyết định 1287/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Vượt khỏi giới hạn của một đô thị phụ thuộc du lịch nghỉ dưỡng, cấu trúc phát triển mới của Đà Nẵng được định hình rõ nét qua những đột phá trong hạ tầng.

Khu thương mại tự do và Trung tâm tài chính quốc tế dẫn dắt không gian kinh tế 

Thước đo lớn nhất cho sự chuyển mình mang tính xu hướng của Đà Nẵng là việc tiên phong thiết lập khung thể chế vượt trội, tạo lập hạ tầng “mềm” để đón dòng vốn thế hệ mới. 

Nghị quyết số 136/2024/QH15 và Nghị quyết sửa đổi số 259/2025/QH15 của Quốc hội đã cho phép Đà Nẵng thí điểm thành lập Khu thương mại tự do (FTZ) đầu tiên tại Việt Nam. 

Theo đó, FTZ được quy hoạch theo mô hình phân tán, tạo tiền đề phủ rộng ra nhiều khu vực khắp thành phố. Phân khu logistics gắn chặt với cảng nước sâu Liên Chiểu; phân khu sản xuất công nghệ cao tại xã Hòa Liên (huyện Hòa Vang) và phân khu thương mại – dịch vụ phân bổ tại dải ven biển cùng vị trí số 5 tại chân núi Bà Nà phát triển dịch vụ và bán lẻ miễn thuế quốc tế.

Bên cạnh đó, thành phố định vị trở thành trung tâm công nghệ cao và ra mắt trung tâm tài chính quốc tế. Các ngành kinh tế tri thức có giá trị gia tăng cao được thúc đẩy: vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và dịch vụ tài chính. Các công trình phục vụ như Công viên phần mềm số 2, Trung tâm dữ liệu AIDC DeCenter hay Trung tâm DSAC được hậu thuẫn bởi chính sách ưu đãi tài chính và thuế vượt trội.

Hạ tầng đối ngoại: mở rộng cánh cửa hàng hải và hàng không viễn dương 

Tâm điểm của hạ tầng logistics Đà Nẵng là dự án Bến cảng nước sâu Liên Chiểu – công trình hạ tầng then chốt mở ra tuyến thương mại hàng hải quốc tế cho toàn vùng kinh tế trọng điểm miền Trung. Dự án gồm hai phần: hợp phần A trị giá hơn 6.200 tỷ đồng phát triển hạ tầng và hợp phần B có tổng vốn đầu tư hơn 45.268 tỷ đồng xây dựng 8 bến container chuyên dụng. 

Cảng Liên Chiểu hướng đến công suất 5,7 triệu TEU/năm – hứa hẹn trở thành siêu cảng lớn nhất miền Trung, sánh vai cùng các cảng trọng điểm tại Hải Phòng, TP.HCM. Sự nâng cấp của Liên Chiểu giúp cảng Tiên Sa chuyển sang phục vụ du lịch tàu biển cao cấp, thúc đẩy ngành du lịch và giải tỏa đoàn xe tải nặng xuyên tâm nội thành.

Song hành cùng cảng biển, Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng đang nâng cấp Nhà ga quốc tế T2 (gần 1.500 tỷ đồng) và mở rộng Nhà ga T1 và xúc tiến đề xuất xây mới Nhà ga T3 quốc nội có vốn đầu tư khoảng 30.999 tỷ VNĐ (công suất 15 triệu khách/năm). Mục tiêu đến năm 2030 đạt 20 triệu hành khách/năm và 100.000 tấn hàng hóa/năm, tầm nhìn đến năm 2050 nâng công suất hàng hóa lên 330.000 tấn/năm.

Đột phá hạ tầng đường sắt và cuộc chơi đô thị TOD

Đường sắt tốc độ cao là dự án toàn quốc nhưng không nhiều địa phương chủ động đề xuất điều chỉnh vị trí Ga hành khách như Đà Nẵng.

Theo đó, thành phố chủ động dịch chuyển vị trí ga từ khu vực nội đô Hòa Khánh (Km701) ra khoảng Km706+300 tại nút giao giữa Quốc lộ 14B và tuyến cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi. Vị trí mới này không chỉ cân bằng cự ly tàu chạy trên toàn tuyến, giảm tải áp lực giải phóng mặt bằng mà đặc biệt, tạo lập siêu đầu mối trung chuyển đa phương thức kết nối liên hoàn: đường sắt tốc độ cao, mạng lưới cao tốc Bắc – Nam, Quốc lộ 14B đi Tây Nguyên và đường sắt nhánh vào cảng Liên Chiểu. 

Bổ trợ cho đầu mối này là mạng lưới 16 trục đường sắt đô thị (LRT/MRT) dài hơn 204km, tổng mức đầu tư khoảng 126.700 tỷ đồng. Tuyến LRT nối sân bay Đà Nẵng tới Hội An đang ưu tiên được thi công năm 2027, vận hành năm 2031, rút gọn thời gian di chuyển còn 20 phút. 

Bên cạnh đó là các dự án bổ trợ như nâng cấp Quốc lộ 14B & nút giao cao tốc, nâng cấp Quốc lộ 14D và triển khai cụm nút giao thông Lê Thanh Nghị – Cách Mạng Tháng Tám – Thăng Long, nghiên cứu xây thêm cầu hoặc hầm qua sông Hàn, giúp hoàn thiện hạ tầng đường bộ thành phố.

Cuộc cách mạng hạ tầng của Đà Nẵng không đơn thuần là giải quyết bài toán giao thông, mà mang sứ mệnh kiến tạo những không gian kinh tế mới. Một chiến lược tiên phong đầy thử thách, nhưng nếu thành công, sẽ bứt phá đưa Đà Nẵng trở thành cực tăng trưởng chiến lược của toàn Đông Nam Á.

Y Vân