Bộ Xây dựng nói về việc xây nhà riêng lẻ ở Hà Nội bị phạt vì không báo khởi công

Theo Bộ Xây dựng, các công trình nhà ở riêng lẻ thuộc 1 trong các đối tượng quy định tại khoản 2 Điều 43 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 thì không phải thực hiện thông báo khởi công xây dựng. 

Theo phản ánh của một công dân ở xã Hưng Đạo, TP Hà Nội, trong quá trình xây nhà, người này cho biết được UBND xã yêu cầu thông báo khởi công công trình.

Dù đã giải trình và viện dẫn quy định pháp luật, công dân cho biết UBND xã vẫn xác định có hành vi vi phạm và ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính vào tháng 6/2026.

Cụ thể, công dân viện dẫn Điều 94 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15, trong đó khoản 2, khoản 3 Điều 43, Điều 71 và các khoản 3, 4, 5 Điều 95 của Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026. 

Khoản 3 Điều 43 của Luật quy định: Trước khi khởi công xây dựng, chủ đầu tư xây dựng công trình phải thực hiện gửi thông báo khởi công xây dựng (trừ công trình bí mật nhà nước, công trình xây dựng khẩn cấp, cấp bách, công trình xây dựng tạm và công trình nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân).

Theo quy định trên, công dân hiểu rằng kể từ ngày 1/1/2026, công trình nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân không thuộc trường hợp phải gửi thông báo khởi công xây dựng.

Từ vụ việc này, công dân đề nghị cơ quan chức năng làm rõ cách hiểu, áp dụng quy định về thông báo khởi công đối với nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân; đồng thời kiểm tra việc thực thi pháp luật tại địa phương và xem xét tính phù hợp của quyết định xử phạt đã ban hành.

Trả lời kiến nghị của công dân, Cục Kinh tế – Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng) dẫn quy định tại Điều 43 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15, trong đó khoản 2 quy định các trường hợp không phải có giấy phép xây dựng.

Đáng chú ý, khoản 3 Điều 43 quy định trước khi khởi công, chủ đầu tư các công trình thuộc những trường hợp được liệt kê tại khoản 2 phải gửi thông báo khởi công đến cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng có thẩm quyền tại địa phương theo phân cấp của UBND cấp tỉnh.

Tuy nhiên, quy định này đồng thời loại trừ một số trường hợp, gồm công trình bí mật nhà nước, công trình xây dựng khẩn cấp, cấp bách, công trình xây dựng tạm thuộc trường hợp được quy định và công trình nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân.

Trên cơ sở đó, Cục Kinh tế – Quản lý đầu tư xây dựng khẳng định: “Trường hợp các công trình nhà ở riêng lẻ của quý công dân thuộc 1 trong các đối tượng quy định tại khoản 2 Điều 43 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 thì không phải thực hiện thông báo khởi công xây dựng”.

Cục cũng đề nghị công dân nghiên cứu quy định để áp dụng đối với từng trường hợp cụ thể.

Tại dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) mới nhất, Bộ Xây dựng bỏ khái niệm “chung cư có thời hạn”, đồng thời bổ sung, làm rõ quyền và trách nhiệm của chủ sở hữu khi nhà chung cư hết thời hạn sử dụng và thuộc diện phải phá dỡ.

Sau khi sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính, nhiều khu vực trước đây thuộc xã đã trở thành địa bàn phường. Sự thay đổi này khiến nhiều người dân băn khoăn khi thực hiện các thủ tục xây dựng nhà ở, đặc biệt là việc xin giấy phép xây dựng.

Ông N.M.T. đặt câu hỏi về việc cấp phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ tại các vị trí nằm trong khu vực xây dựng được xác định trong quy hoạch chung xã nhưng chưa có quy hoạch chi tiết thì được thực hiện như thế nào?