Từ tuân thủ quy định đến an toàn thực tế công trình
Khi “đạt chuẩn” không còn là điểm kết thúc
Công tác phòng cháy chữa cháy (PCCC) lâu nay thường được nhìn nhận qua các yêu cầu về hồ sơ, thẩm định và nghiệm thu. Tuy nhiên, an toàn cháy trong thực tế là một bài toán rộng hơn, chịu tác động bởi hàng loạt quyết định từ quy hoạch, thiết kế, lựa chọn vật liệu, cấu kiện đến quá trình triển khai trên công trường. Theo TS. Cao Duy Khôi – Phó Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng (IBST), dù công trình thuộc hay không thuộc diện thẩm định, trách nhiệm cơ bản của chủ đầu tư vẫn là đảm bảo các yêu cầu an toàn cháy đối với công trình. Điều này cho thấy một chuyển dịch quan trọng trong tư duy PCCC: tuân thủ quy định là nền tảng, nhưng mức độ an toàn thực tế mới là đích đến.
Thay vì chỉ đặt câu hỏi “công trình đã đáp ứng yêu cầu nghiệm thu hay chưa?”, các bên tham gia dự án cần xác định ngay từ đầu: công trình có những yêu cầu an toàn cháy nào, cấu kiện nào cần được bảo vệ và giải pháp nào phù hợp với từng vị trí ứng dụng.
PCCC cần bắt đầu từ thiết kế công trình
Theo TS. Cao Duy Khôi, PCCC cần được xem như một bộ môn song hành cùng kiến trúc, kết cấu và cơ điện, thay vì là lớp yêu cầu được bổ sung sau khi thiết kế cơ bản đã hoàn thành.
Ngay từ giai đoạn hình thành ý tưởng, những quyết định về công năng, quy mô, mặt bằng, vị trí thang thoát hiểm hay khả năng tiếp cận của lực lượng chữa cháy đã tác động trực tiếp đến an toàn cháy. Một lựa chọn chưa phù hợp ở giai đoạn đầu có thể tạo ra những giới hạn khó xử lý khi dự án đã bước sang giai đoạn thi công. Do đó, yêu cầu PCCC cần được đặt lên bàn thiết kế ngay khi hình khối, công năng và tổ chức không gian cơ bản được xác lập. Cách tiếp cận này giúp kiến trúc sư, tư vấn, chủ đầu tư và các bên liên quan chủ động xem xét sự tương thích giữa thiết kế, giải pháp và điều kiện thi công.
Từ vật liệu riêng lẻ đến hệ giải pháp chống cháy
Một trong những điểm quan trọng trong PCCC là phân biệt giữa khả năng của một vật liệu riêng lẻ và hiệu quả của cả cấu kiện khi được lắp đặt thực tế. Theo TS. Cao Duy Khôi, một vật liệu hoặc sản phẩm có kết quả đánh giá phù hợp không đồng nghĩa mọi cấu hình sử dụng vật liệu đó đều mặc nhiên đáp ứng yêu cầu. Một cửa kính có thể được thử nghiệm khi lắp trên tường gạch, trong khi hệ vách thạch cao cũng có kết quả thử nghiệm riêng. Nhưng khi cửa kính được lắp trên vách thạch cao, đây đã là một cấu kiện khác; không thể đơn thuần ghép hai kết quả riêng lẻ để kết luận tổ hợp mới cũng đáp ứng yêu cầu.
“Đây cũng là cách Saint-Gobain tiếp cận bài toán chống cháy: bắt đầu từ yêu cầu của công trình để xác định hệ giải pháp phù hợp, thay vì bắt đầu từ một sản phẩm riêng lẻ”, đại diện Công ty TNHH Saint – Gobain Việt Nam chia sẻ.
Saint-Gobain hiện có các hệ giải pháp chống cháy gồm hệ thống vách ngăn và ống gió với khả năng chịu lửa từ EI30 đến EI180; trần chống cháy từ EI45 đến EI120; cửa chống cháy EI60 đến EI90 và kính chống cháy EI120. Cách tiếp cận theo hệ giải pháp giúp các bên tham gia dự án đặt đúng câu hỏi: thay vì “vật liệu này có chống cháy hay không?”, cần xác định “cấu kiện này có phù hợp với yêu cầu của vị trí ứng dụng hay không?”.
Từ bản vẽ đến công trường: Khoảng cách quyết định hiệu quả PCCC
Trong quá trình thi công, những thay đổi về vật liệu, giải pháp hay chi tiết liên kết có thể tạo ra khoảng cách giữa giải pháp đã được thiết kế và công trình thực tế. Vì vậy, hiệu quả PCCC không chỉ phụ thuộc vào việc lựa chọn giải pháp ban đầu mà còn nằm ở khả năng duy trì đúng cấu hình và yêu cầu trong suốt quá trình thi công.
Với cách tiếp cận này, Saint-Gobain không chỉ cung cấp vật liệu và giải pháp, mà còn đồng hành cùng dự án từ giai đoạn bản vẽ, cung cấp thông tin về giải pháp chống cháy và cách tiếp cận hệ giải pháp cho từng khu vực ứng dụng đến quá trình thực thi tại công trường.
Khoảng cách giữa yêu cầu trên hồ sơ và thực tế công trường cũng là một trong những vấn đề được thảo luận trong series podcast “Lửa & Lựa: Chống cháy đúng cách – Từ tư duy đến thực thi” do Saint-Gobain thực hiện, với sự tham gia của các chuyên gia trong lĩnh vực PCCC, xây dựng và vật liệu.
Podcast xoay quanh tư duy về an toàn cháy, thiết kế, lựa chọn giải pháp, triển khai và kiểm soát chất lượng công trình. Sau cùng, “đạt chuẩn” là nền tảng nhưng không phải điểm kết thúc của bài toán an toàn cháy. Từ thiết kế, lựa chọn hệ giải pháp đến thi công và kiểm soát chất lượng, mỗi quyết định đều góp phần chuyển những yêu cầu trên bản vẽ thành mức độ an toàn trong thực tế công trình.
(Nguồn: Công ty TNHH Saint – Gobain Việt Nam)
